Open brief aan Mariska Orban de Haas

De_Haas_5580

Mariska de Haas, kennen jullie haar nog? De hoofdredacteur van het Katholiek Nieuwsblad, die een aantal maanden geleden VVD-kamerlid Jeanine Hennis-Plasschaert schoffeerde door haar in een open brief herhaaldelijk aan haar miskraam te herinneren, laat opnieuw van zich horen. Op Twitter. En soms lees je dingen waarvan je weet dat je er op moet reageren...

Sunday January 23 2011

31 comments


Beste @MariskadeHaas, mevrouw De Haas,

Een bericht op Twitter heeft mij doen besluiten u een open brief  te sturen. Geen kwetsende brief, iets waar u zelf wel pap van lust als ik het mij goed kan herinneren. Maar daar gaat het nu niet om. Het Twitterbericht luidde als volgt: “Het lijkt me veel menselijker om mensen met problemen te helpen ipv ze een spuitje te geven. #waardig
Hiermee refereerde u aan onder anderen dit bericht, waarin beschreven staat dat het volgens de Nederlandse Vereniging voor een Vrijwillig Levenseinde (NVVE) haalbaar is om een levenseinde kliniek te openen in Nederland.

“Een spuitje geven.” Dat klinkt als iets wat je bij een ziek konijn doet, een hond, een beest. Waar u totaal aan voorbijgaat is dat euthanasie niet per definitie via een injectie gaat, maar nog veel erger: u spreekt weer op dezelfde kwetsende manier die we inmiddels van u gewend zijn.

Hier wordt  het persoonlijk. Mijn moeder, een prachtige vrouw van vijftig jaar, is drie maanden geleden gestorven. Ze was al 22 jaar ziek. Van die 22 jaren heeft zij 12 jaar lang, onafgebroken, op bed gelegen. Met heel veel pijn. Zoveel pijn, dat ze gigantische hoeveelheden morfine slikte. Zoveel pijn, dat ze geen boek meer kon vasthouden. Zoveel pijn, dat ze al jaren niet meer kon lopen of kon zitten. Zoveel pijn mevrouw De Haas, dat ze niet meer verder kon leven. Mijn moeder werd gek van de pijn, men wist niet wat ze had en dus was ze uitbehandeld. Mijn moeder had geen enkele hoop meer, ze kon alleen nog denken aan een pijnvrij bestaan. Een pijnvrij bestaan, oftewel: de dood. Het enige probleem met de dood is: dan besta je niet meer. Ze had dus de onmogelijke keuze: leef ik nog langer door in deze hel, of kies ik eindelijk voor mijn rust, terwijl ik zelf niet wil sterven en mijn man en dochter niet wil achterlaten.

Zo’n situatie denkt u dus te kunnen oplossen door ‘mensen met problemen te helpen’. Ik ben benieuwd wat u voor mensen in een situatie als die van mijn moeder in gedachten had. Een Bijbelleesclubje? Eén keer per week een kerkdienst van een uurtje? Praten over uw Vader, Zoon en Heilige Geest? Of moeten ze samen Psalmen gaan zingen?

Het is mij duidelijk dat u nooit in een situatie bent beland waarin u dagelijks moet toezien dat uw geliefde pijn lijdt. En dan heb ik het niet over een dag, een week, of van mijn part een jaar. Tweeëntwintig jaar lang, mevrouw De Haas. Probeert u zich maar eens voor te stellen hoe het is om je partner of moeder tweeëntwintig jaar lang te zien lijden. Niet kunnen lopen, hulp nodig hebben bij het douchen (hoe denkt u dat dat was voor haar eigenwaarde?), nooit samen weg, geen dagjes uit, laat staan een vakantie, geen moeder op je diploma-uitreiking, een vrouw die alles vergeet door de hoeveelheid morfine in haar hersenen, maar vooral: een geliefde die altijd pijn lijdt. Als u wel een dergelijke situatie had meegemaakt, en begrijp me goed: ik wens het niemand toe, dan had u waarschijnlijk niet zo minachtend over ‘een spuitje’ gepraat.

De NVVE is een grote steun geweest voor mijn moeder. Daar waar de huisarts zich van haar afkeerde door de euthanasie af te wijzen, zo hielp de NVVE mijn moeder toch een beetje vertrouwen te krijgen in ‘andere manieren’ om te sterven. Ik hoop dat u zich goed beseft dat mensen die dood willen, niet anders kunnen. Worden zij niet geholpen, dan kiezen ze voor zelfdoding en dat kan vreselijke gevolgen hebben. Wat te denken van iemand die uit wanhoop voor de trein springt? Of vraagt u zich wel eens af hoe het is om een geliefde te vinden, gestikt met een plastic zak over zijn hoofd?

Mijn moeder heeft haar eigen dood moeten organiseren. Zij is gestorven te midden van haar dierbaren: haar man, haar schoonzoon en mij: haar dochter. Een menswaardige dood was het niet, mevrouw De Haas. Ze heeft in de laatste uren van haar leven moeten vechten voor de dood. In details treed ik niet, maar geloof me: menswaardig was het niet. En wat te denken van al die maanden leven in onzekerheid? We namen afscheid van elkaar, terwijl we nog steeds niet wisten of ze echt zou sterven. Haar uitvaart was al geregeld, de kist uitgezocht en ik had mijn toespraak al voorgelezen, maar haar dood was onzeker tot het moment dat hij intrad.

Uw bericht op Twitter zorgt er al urenlang voor dat ik me afwisselend boos, verdrietig, woedend, verbijsterd en ‘heart broken’ voel. Ik wou dat de levenseinde kliniek er al was geweest, toen mijn moeder besloot dat ze niet verder kon leven met de pijn. Dat er mensen, professionals, waren geweest die ons, maar vooral haar hadden kunnen steunen. Want de keuze om dood te gaan: dat is de moeilijkste keuze die er is. Als de kliniek er was geweest, dan had mijn moeder in haar doodstrijd niet hoeven lijden. Wat had ik haar dat gegund. Voor mijn moeder is het te laat, maar voor alle anderen die voor eenzelfde keuze staan niet. Hopelijk krijgen zij de hulp en begeleiding die zij verdienen.

Ik ben geen gelovig mens. Ik ga niet naar de kerk, ik geloof niet in uw God. Ik bid niet voor het eten en al helemaal niet richting Mekka. Ik eet graag een stukje rund- of varkensvlees en ik baad liever onder de douche dan in een rivier. Ik zet geen voet tussen de deur, ik geloof niet in Allah en Jahweh, maar ik heb mijn medemens lief.

Dat is iets waar christenen erg van schijnen te houden, naastenliefde. Grappig, want die ervaring heb ik niet. Nog een kleine anekdote dan. Ik heb een oom en tante, zeer christelijke mensen die elke zondag twee keer veertig kilometer rijden om vooraan in de kerk te kunnen zitten. In de strengste gemeente in de omgeving, uiteraard. Hun drie kinderen hebben bijbelse namen, uiteraard. En ze lieten aan mijn moeder weten: je kost ons teveel tijd, we willen je nooit meer zien. Uiteraard? Is dit de naastenliefde waar u, als goed christen, zo de mond van vol heeft?

Geen televisie in de huiskamer, maar wel eentje in de keuken waar anderen het niet kunnen zien? Geen computer met internet of stiekem toch wel, om de website van het Reformatorisch Dagblad of van uw Katholiek Nieuwsblad te kunnen bezoeken?

Hoewel ik niet geloof probeer ik mensen met een geloof altijd in hun waarde te laten. Maar mevrouw De Haas, met uw denigrerende ‘spuitje’ heeft u bij mij het bloed onder de nagels vandaan gehaald. Misschien is het verstandig om eerst een wat onderzoek te doen, of nog beter: die betonnen plaat voor uw hoofd weg te halen, voor u zomaar wat het wereldwijde web opslingert. Want ik neem aan dat u niet nóg meer mensen wilt kwetsen. Toch?

EDIT: Vanmorgen rond 9.20 kreeg ik een reactie via Twitter van Mariska de Haas, die ik uiteraard ook met jullie wil delen. “@linnes84 wat een hartverscheurend verhaal! Je hebt me geraakt! Het getuigd idd niet van naastenliefde dat je familie het liet afweten.” Hoewel ik het prettig vind dat De Haas mijn brief heeft gelezen, gaat ze natuurlijk aan het belangrijkste punt voorbij. Ze reageert alleen op het naastenliefde-deel (oftwel: het geloofsdeel in mijn brief), terwijl ik liever een inhoudelijke reactie op euthanasie, een vrijwillig levenseinde, het lijden of de eventuele kliniek had gezien.

EDIT 2: Om 9.45 kreeg ik dit bericht van Mariska de Haas. “@linnes84 ik blijf bij mijn standpunt: wel veel meer geld voor onderzoek naar pijnbestrijding en meer en waardige hulp voor zieken.


Related posts:

31 Comments

Linda, ik had geen idee. Ik volg je al een tijdje op Twitter, maar kom nu voor het eerst pas op je site en heb in het laatste half uur je prachtige artikelen over je moeder gelezen. Wat erg. Wat erg dat je moeder zo heeft moeten lijden, wat erg dat jij en je vader haar nu moeten missen, en bovenal wat erg dat huisartsen geen medewerking verleenden en je moeder op zo’n mensonwaardige manier een einde aan haar bestaan heeft moeten maken.

Van alle woorden in Mariska’s reactie hieronder is met name één zin me erg bijgebleven, namelijk deze:

“Ziekte, lijden en broosheid horen bij ons leven. We zouden deze waarheid loochenen wanneer we het lijden in ons leven zouden willen negeren en niet meer bereid zouden zijn het te dragen.”

Wat een ontzettend aanmatigend standpunt. Ten eerste denkt ze klaarblijkelijk DE waarheid te verkondigen, terwijl het leven leert dat er nooit een enkele waarheid is. Waarheid ligt in de perceptie van mensen, en die is voor iedereen anders.

Daarnaast lijkt ze te impliceren dat jouw moeder, door haar keuze, niet meer bereid was ziekte, lijden en broosheid te dragen. Ik ben hier werkelijk sprakeloos door. Ik probeer al meer dan een kwartier op dit virtuele papier te krijgen waardoor ik hier nu precies zo verschrikkelijk boos van word, maar het lukt me maar niet fatsoenlijk.

Alsof een vrouw die 22 lang al zo ziek is geweest, die uitbehandeld was en helse pijnen moest doorstaan nu nog nagedragen moet worden dat ze niet genoeg doorzettingsvermogen had om “bereid te zijn het te dragen”. En eigenlijk doen die 22 jaar er nog niet eens toe. Al was het een dag geweest. Een uur. Een minuut. De wetenschap dat je je in een situatie bevindt die uitzichtloos is, die alleen maar erger wordt, maakt dat dit soort manieren van leven niet te dragen ZIJN. Hulde aan jouw moeder, die het maar wel even 22 jaar volgehouden heeft voor het niet meer ging.

En hulde aan jou en je vader, door er hier zo outspoken over te zijn. En mevrouw Mariska Orban de Haas … ik hoop oprecht voor haar dat ze nooit zal hoeven meemaken wat het is om een geliefde zo te zien lijden.


Wendy25/02/2011

Linda je verhaal is inderdaad hartverscheurend. Het zou goed zijn als mensen een waardig einde van hun leven kunnen krijgen. De mens is niet alleen een lichaam en een ziel, maar een mens is ook geest. We steken nu heel veel geld in onderzoeken naar ons lichaam (en ziel), maar we vergeten om ook in ons geest te investeren. Zoals je zelf hebt ervaren kunnen doktoren en medicijnen ons niet altijd helpen. Maar dit hoeft niet het einde te zijn. Want God of Jahweh (en niet Allah) is de schepper van lichaam, ziel en geest. En als doktoren en medicijnen ons niet meer kunnen helpen, dan zouden we naar Hem kunnen gaan. Want Hij heeft al voorzien in onze noden. Het Woord van God zegt in Psalm 107 vers 20 : Hij zond zijn woord en genas hen, ontrukte hen aan het graf.
Het maakt niet uit of je nu gelovig bent of niet. Het geloof (of ongeloof) van een persoon laat God en Zijn Woord niet verdwijnen. Ondanks ons geloof(of ongeloof) zal Hij en Zijn Woord er altijd voor ons zijn.


Greg05/02/2011

Wat een geweldig (en tegelijkertijd ook hartverscheurend) betoog. Heel veel respect daarvoor. Dat zij hier zo op reageert zegt al genoeg, ontzettend kortzichtig.. Zulke mensen zul je nooit kunnen overtuigen van hun ongelijk, want ze hebben geen bord voor hun kop maar de hele Chinese muur..


Ruth02/02/2011

@ING “mevrouw” De Haas wil oordelen over zaken die persoonlijk zíjn. Ze kan hoog en laag springen maar bij de zaken waar zij zich met haar schijnheilige reli-geleuter tegenaan loopt te bemoeien, valt dat te verwachten.

“Mevrouw” De Haas bemoeit zich met de vrijheid van keuze van mensen. Niet omdat ze een heel goed argument heeft, maar in de naam van God.

Als je in de veronderstelling bent dat je tegen iemand kunt zeggen dat het verhaal van haar overleden moeder er niet toe doet omdat het “mevrouw” De Haas om ‘macro niveau’ gaat, ben je eenvoudigweg niet goed bij je hoofd.


Emma29/01/2011

IK DENK DAT U VEEL MOEITE HEEFT GEDAAN UW VERHAAL TE BESCHRIJVEN. ENKEL STOREND OM DIT UW PERSOONLIJK PROBLEEM TE GEBRUIKEN OM MARISKA ZWART TE MAKEN, DIE OP MACRO NIVEAU WIL HELPEN.
JAMMERRRRRRRR


Ing29/01/2011

Wat een prachtige brief. Ik begrijp precies wat je bedoelt en ik ben het volledig met je eens. Ik heb iets soortgelijks meegemaakt en ik vind het zo verschrikkelijk dat mensen als mevrouw de Haas zich op zo’n manier durven bemoeien met het leven van mensen. Persoonlijke integriteit betekent weinig als je niet meer dood mag. Iemand volpompen met morfine om het nog een beetje draaglijk te maken is hier niet het antwoord.
Dat de wetgeving omtrent euthanasie verandert is noodzakelijk in deze tijd waar dokters steeds meer kunnen doen om mensen in leven te houden en dat ook altijd (moeten) doen. Want op deze manier hebben mensen geen keuze meer.


Gabrielle26/01/2011

Tranen laat ik nu ik dit lees…omdat het in ons kleine landje nog steeds moeilijk blijkt te zijn om goed voor mensen te zorgen. In mijn ogen betekent dat zorgen ook, dat je ook zorgt dat mensen niet onnodig hoeven te lijden als ze dat zelf niet meer willen en kunnen….
Ik kan me, gelukkig, niet voorstellen hoe het is om een van je naasten dagelijks te zien lijden maar ik hoop dat heel snel voorzien wordt in de behoefte die er bij sommige mensen is om voor een waardig vrijwillig einde te kiezen.

En ik ben zelf gelovig maar hou me niet vast aan de bijbel, ik blijf me vasthouden aan mijn eigen gevoel en normen en waarden, meer christen, moslim of wat dan ook kun je volgens mij niet zijn….ook als je niet gelovig bent…


Mir197825/01/2011

Dit commentaar is verwijderd door Linnes om de volgende redenen:
Ik ben van mening dat de schrijver deze ruimte enkel gebruikt om zijn overtuiging over te dragen en inhoudelijk op geen enkele manier op bovenstaand verhaal in gaat. Ook was het commentaar te lang, dwz: bijna langer dan de originele post.


Rusangiza Billiet23/01/2011

Wat velen niet hebben begrepen en ook niet kunnen begrijpen, omdat men die niet/nooit heeft meegemaakt of er niet over is geïnformeerd.

Het verschil in zelfdoding en euthanasie is:

Bij euthanasie krijgt de de patiënt medicijnen toegediend, waardoor deze in een hele diepe coma komt en “vredig” sterft.

Bij zelfdoding is het altijd de vraag of de hoeveelheid medicijnen voldoende is om te sterven.
Veelal is de comateuze situatie waarin de patiënt komt niet zo diep als bij euthanasie en is de kans groot (zo ook in onze situatie), dat de patiënt zogenaamde (stuip)trekkingen krijgt.
Als je dit aan het stervensbed van je naaste moet meemaken, dat wens je je ergste vijand niet toe. Bij euthanasie waren we hiervan gespaard gebleven. Alle trauma’s dientengevolge schrijf ik toe aan de (huis)artsen die in deze geen medewerking verlenen.
Ik ben een voorstander van een groep van zogenaamde euthanasie-artsen waarop landelijk/regionaal een beroep op zou kunnen worden gedaan als de eigen huisarts geen medewerking kan/wil verlenen.

Geert


Papa van Linda en man van Coby23/01/2011

Dit commentaar is verwijderd door Linnes om de volgende redenen:
Ik ben van mening dat de schrijver deze ruimte enkel gebruikt om zijn overtuiging over te dragen en inhoudelijk op geen enkele manier op bovenstaand verhaal in gaat. Ook was het commentaar te lang, dwz: bijna langer dan de originele post.


Rusangiza Billiet23/01/2011

Beste Bourdonne,

In het genoemde artikel in de Volkskrant legt de NVVE uit wat de opzet van zo’n kliniek zou kunnen zijn en wat deze voor mensen met een wens tot levensbeëindiging zou kunnen betekenen. De wet ‘Toetsing levensbeëindiging op verzoek en hulp bij zelfdoding’ geeft ruimte voor verschil in inzicht bij verschillende artsen. Daarom zou de kliniek uitkomst kunnen bieden voor mensen die geen gehoor vinden bij hun eigen huisarts maar misschien wel bij een andere arts. Ook kan de kliniek begeleiding bieden bij zelfdoding.


Rob23/01/2011

Beste Linnes,

Dapper dat je dit verhaal hebt gedeeld met anderen, waarvan je de meesten waarschijnlijk niet kent. Ik wil er ook graag op reageren.

Wat ik me oprecht afvraag is waarom je denkt dat het sterfbed van je moeder zo heel anders zou zijn verlopen wanneer er toen een levenseindekliniek zou hebben bestaan. Wat ik ervan begreep is dat die kliniek zich helemaal wil en moet houden aan de huidige wetgeving, dus dat er evengoed een arts toestemming moet geven voor opname, er een (SCEN)arts in consult gevraagd moet worden ter beoordeling van het verzoek (dat aan precies dezelfde eisen moet voldoen als momenteel buiten zo’n kliniek het geval is), en er tenslotte een arts te vinden moet zijn die de euthanasie uitvoert. Het is jullie en je moeder in haar twaalf jaar durende ziekteperiode niet gelukt die procedure rond te krijgen, wat maakt dan dat je denkt dat het in zo’n kliniek ineens heel gemakkelijk zou gaan, gegeven het feit dat de wetgeving exact hetzelfde is?

Begrijp me goed, ik bedoel het niet als sneer al is het lastig om mijn vraag zo te formuleren dat ‘t niet aanvallend overkomt. Persoonlijk ben ik niet voor of tegen euthanasie maar met name voor zelfbeschikking. Overigens valt daar voor mij ook de zelfbeschikking onder van artsen die om wat voor reden dan ook geen euthanasie willen uitvoeren. En dat is wat ik ervan weet lang niet altijd uit geloofsovertuiging maar minstens zo vaak vanwege het niet kunnen ‘invoelen’ van euthanasieverzoek x of y. Daarom zie ik oprecht niet hoe de zelfbeschikking van mensen erop vooruit gaat wanneer ze binnen of buiten een kliniek overgeleverd blijven aan artsen die moeten bepalen of het lijden ondraaglijk genoeg is. Hoe zie jij dat?


Bourdonne23/01/2011

Quote uit de reactie van Mariska Orban-de Haas

“In mijn ogen is het de hoogste tijd dat we opnieuw beseffen dat geen enkel menselijk wezen zijn waarde en zijn waardigheid kan verliezen, hoe armzalig en schijnbaar nutteloos het ook mag zijn. Ziekte, lijden en broosheid horen bij ons leven. We zouden deze waarheid loochenen wanneer we het lijden in ons leven zouden willen negeren en niet meer bereid zouden zijn het te dragen.”

Mijn moeder zag het anders. Zij was van mening dat er menswaardiger met dieren wordt omgegaan. Omdat een dier dat lijdt en niet meer beter kan worden een spuitje krijgt. Zij voelde zich behandeld als een minderwaardig wezen dat zij ondraaglijk moest lijden en er niet aan haar uitdrukkelijke wens om zelf het einde van haar lijden te bepalen kon worden voldaan.

Mijn moeder is eind juni overleden. Zij wilde graag euthanasie, ook zij had ondraaglijk lijden en zou binnen afzienbare tijd sterven. Maar wat is afzienbaar als je pijn lijdt, het benauwd hebt, niet meer kunt eten en praten?
Ze is 15 jaar bezig geweest met de euthanasieverklaring, alles geregeld en haar huisarts besliste dat hij vanwege geloofsovertuiging niets voor haar kon betekenen hierin. Maar, zo verzekerde hij haar, mocht het zover komen dan zou hij haar doorverwijzen naar een arts die wel euthanasie zou willen plegen. Maar toen het zover was was de huisarts onbereikbaar omdat hij van de fiets was gevallen en de weekendartsen konden niets doen. Het is ook niet iets waar je zomaar over beslist, ook niet als arts.
Ik kon zelfs met de grootst mogelijke moeite een minieme hoeveelheid morfine voor haar regelen, omdat artsen bang zijn dat ze problemen krijgen als iemand overlijdt en zij te veel morfine zouden hebben voorgeschreven.
Het wrange in dit verhaal is dat we alle middelen om euthanasie te kunnen plegen in huis hadden, dat was ons meegegeven door ziekenhuis/apotheek.
En dat is na haar overlijden de vuilnisbak ingegaan (vernietigd door de apotheek).
Er zou in mijn ogen ook meer geld moeten gaan naar de NVVE zodat zij ook in het weekend bereikbaar kunnen zijn. Ik had ze namelijk hard nodig in het weekend voor raad en advies maar kreeg het antwoordapparaat. En zondagsavonds is ze overleden, zonder euthanasie maar wel na de lijdensweg waar ze 15 jaar voor gevochten heeft om die niet te hoeven meemaken.


Inge de Wit23/01/2011

Ik heb maar één woord: ‘Respect’.

En ook over dat woord mag die mevrouw met die gewapende betonnen plaat voor haar hoofd best eens nadenken voor ze weer domme dingen roept.

Ik heb respect voor andermans normen en ieders persoonlijke keuze, maar ik heb wel moeite respect te houden voor mensen die hun eigen normen als zaligmakend aan anderen willen opleggen en daarmee mensen voortdurend pijn en tekort doen.
Petra recently posted..7 juni 2011 Haring- en ZeeuwierpartyMy ComLuv Profile


Petra23/01/2011

Als echtgenoot van Coby en vader van Linda geef ik nog één korte reactie, want ik ben een man van weinig woorden.
Ik heb Coby dertig jaren gekend, waarvan we zesentwintig waren getrouwd en waarin we vijfentwintig jaar lang ziekehuizen, artsen en specialisten hebben bezocht om tot een eindresultaat te komen, dat Coby was uitbehandeld en moest leren leven met de pijn.
De pijn werd ondanks vermeerdering van morfine erger en ondraaglijk voor haar.

Als iemand in zo’n situatie de wens heeft om niet verder te willen en kunnen leven, dan moet dit worden gerespecteerd ondanks dat “het geloof”, dat gebaseerd is op een geschrift wat door mensen is geschreven en dus bij voorbaat onbetrouwbaar is, anders zegt.

Toevallig las ik in een column het volgende gezegde: “Vertrouw iedereen, maar zet wel je kameel vast”.

Geert Wind


Geert Wind en vader van Linda23/01/2011

Wat een prachtige brief, en wat hartverscheurend om dit te lezen. Er is geen enkele twijfel dat jullie het leven en de dood van je moeder met niets dan pure liefde hebben gedragen, hoe pijnlijk en hartverscheurend dat ook voor jullie was. Zelfs kort-door-de-bocht mevrouw De Haas heeft dit moeten erkennen.

Voor alle duidelijkheid, ik ben het volkomen met mevrouw De Haas oneens. Iemand die echt gelovig is, weet dat het niet aan hem of haar is om over anderen te oordelen, dat wordt door die ‘holier-than-thou’ mensen nogal eens vergeten. Maar gooi ook niet alle gelovigen op een hoop, er zijn ook heel veel gelovigen die hun geloof met enorm veel liefde en compassie en openheid leven, en niet alleen met woorden en oordelen. Daarmee doe je veel mensen te kort.

Ik vind dat iedereen recht heeft op zijn eigen keuzes, punt. Dus ook de keuze om geen euthanasie te willen begeleiden als arts, maar dan wel iemand doorverwijzen naar een arts die wel bereid is dat te doen. Het is gewoon gruwelijk en schandalig van jullie huisarts dat jullie dit zelf moesten doen. Zo harteloos, vreselijk.

Alleen in 1 ding heeft ze gelijk en dat is dat er echt meer zorg moet komen. Jouw moeder was gezegend met zoveel liefdevolle mensen om haar heen die bereid waren bij haar te blijven in haar lijden. Helaas is dat lang niet voor iedereen zo. En die zorg is dan geen bijbelclubje, nee, het gaat om mensen die tijd voor je hebben, die je naam kennen en wie je bent, die met je praten, die eens een keer je lievelingseten voor je klaarmaken, die je aanraken, of gewoon eens naast je zitten, die luisteren, die je zien en verzorgen als mens en niet als item op lange lijst van bezigheden.

Als vrijwilligster in een Bijna Thuis Huis (waar euthansaie overigens ook tot de mogelijkheden behoorde) heb ik meegemaakt hoe kleine hoopjes ellende die in het ziekenhuis allang niet meer aten, spraken of bewogen in enkele dagen opbloeiden, omdat ze opeens weer als mens gezien werden, liefde en aandacht ontvingen, deel waren van een groter geheel, samen konden zijn met andere mensen, en nog enkele maanden echt weer even heel tevreden leefden, boontjes dopten in de keuken, grapjes maakten, buiten van een advocaatje met slagroom smulden, voordat ze uiteindelijk overleden. Natuurlijk is deze situatie anders dan van jouw moeder die niets dan ondragelijke pijn had.

Maar wat ik wil zeggen is dat een menswaardige einde uit meer moet bestaan dan alleen euthanasie. Te vaak hoor je mensen zeggen dat ze niemand meer tot last willen zijn, en dan kom je langzaam aan op een glijdende schaal waar ik me best wel eens zorgen over maak.

Dus in die zin wil ik gewoon wel even zeggen dat naast een zelfverkozen dood, mensen ook recht zouden moeten hebben op goede zorg, en liefde. Op alles wat maar wegbezuinigd en afgesneden wordt. Juist omdat naasten soms huiveringwekkend kil kunnen zijn. Omdat niemand pijn wil zien.

Die kille eenzaamheid in verpleeghuizen en ziekenhuizen kan soms zo gruwelijk zijn, en dat vreet net zo goed aan de mensen die daar werken, maar ze kunnen niet meer doen dan alleen het strikt noodzakelijke. Ik vind dit soort lijden echt een grote schande, en wie wil er nu wel zo verder leven? Voor welk doel?

Een mens is geen dier dat je een spuitje geeft, een mens is ook geen plant die je alleen zo nu en dan wat water moet geven, een mens is kostbaar en uniek, en als wij als samenleving een knip voor onze neus waard willen zijn hebben we de plicht al deze kostbare, kwetsbare unieke mensen tot dienst te zijn, ze te helpen en te ondersteunen op de wijze die zij nodig hebben en kiezen. En daar hoort eventueel ook een keuze voor een zachte dood bij.


DalaLuz23/01/2011

Houd toch op met die open brieven aan De Haas. Haar megalomane tweets veranderen heus niet van aard. Want wie zo vast zit in antieke dogma’s voelt zichzelf boven anderen verheven. Iedere bescheidenheid is een gespeelde, teneinde het beeld in uw hoofd ten aanzien van haar persoon te manipuleren.Was er een duivel dan zou deze zich in den handen wrijven: zo’n hoogmoedige protegé wil hij zichzelf wel!Die zijn het makkelijkst voor het kwaad in te nemen.

Nimmer heeft zij een geliefde een jarenlange weg naar de dood zien afleggen, en dus heeft ze geen idee hoe stervenden hun grenzen verleggen en allesbehalve lichtvaardig kiezen voor de dood die zich barmhartiger over hen zal ontfermen dan welke orthodoxe christen dan ook. Eenieder die de ervaring heeft ondergaan of empathisch vermogen bezit stelt zich in het euthanasievraagstuk minstens ‘agnostisch’op: ‘ik geloof iets anders maar houd de mogelijkheid open dat’

Niemand wil dood.Geen arts wil doden.
Lijden heeft in deze moderne tijd echter een ander traject, aangezien we niet meer sterven wanneer het lichaam op is, maar sterven wanneer de medische wetenschap haar grenzen heeft bereikt.
Aangezien we dus de natuurlijke grenzen van het sterven kunstmatig hebben verlegd is het tijd dat we ook de religieuze grenzen evenredig verleggen.
Immers: roepen om de natuur haar gang te laten gaan terwijl die natuur allang een kunstmatige is (de moeder van Linda zou zonder de medische wetenschap al jaren eerder haar natuurlijke dood gestorven zijn)maakt onderdeel uit van inhoudsloze ‘voor-de-ogen-van-het-kerkvolk- retoriek.

Je zou het Mariska bijna toe gaan wensen: een ziekte die als een sluipmoordenaar al haar zelfvergenoegzaamheid en dogmatisch denken van binnenuit aanvreet zodat op haar zelfverkozen sterfbed alsnog inlevingsvermogen in haar vaart.

Bijna.

Want wie die lijdensweg eenmaal heeft aanschouwd wenst het z’n ergste vijand nog niet toe.



Mariska,

Allereerst bedankt voor het lezen van mijn brief. Ik had een reactie wel verwacht en iedereen mag zich verdedigen: prima dus.

Een aantal opmerkingen heb ik wel naar aanleiding van je bericht.
Mijn moeder wilde graag sterven, ze wilde geen pijn meer. (Mensen als) jij verhindert(en) dat. Een levend wezen (in ons geval de huisarts) besluit dat mijn moeder niet mag sterven. Pijnvermindering was onmogelijk, genezing al helemaal, dus ze moest maar lijden? Want in feite zeg je dat, tussen de regels door. Mensen mogen niet zelf beschikken over leven en dood. Mijn moeder had dus oud moeten worden met deze pijn? Nog tot haar tachtigste moeten blijven lijden?

Ik pleit niet voor euthanasie voor alle zieken, zwakken en stervenden. Mensen in ziekenhuizen zouden niet in het wilde weg gedood worden, ook niet als er een levenseindekliniek komt. Dat is geraaskal van jouw kant en een zeer kortzichtige gedachte van iemand die tegen euthanasie is.
Ook lijk je voorbij te gaan aan het feit dat euthanasie al toegestaan is. Je zegt: ‘Wanneer actief doden wettelijk toegelaten zou worden, zouden de gevolgen niet te overzien zijn.’ Is dat dan nu het geval? Zijn er in ziekenhuizen vele mensen geëuthanaseerd waar wij niks van weten?

Dat er mensen vanwege hun geloof of wat voor andere reden tegen euthanasie zijn, dat snap en respecteer ik. Wat ik alleen niet snap ik waarom diezelfde mensen mijn, onze, mijn moeders wens niet respecteerden.


Linnes23/01/2011

Ik ben diep geraakt door jouw verhaal. Tranen in mijn ogen. Ik leef met jou en je gezin mee. En ik deel jouw mening dat het niet van naastenliefde betuigt dat je familie het zo heeft laten afweten, voor de zorg voor jouw zieke moeder.

Toch blijf ik bij mijn standpunt: ik vind een levenseinde kliniek zeer onwenselijk.

In een maatschappij waarin het zwakke, zieke en stervende leven niet meer past in de prestatie- en consumptiewereld, zullen zieken en stervenden al vlug het gevoel hebben dat ze niets meer waard zijn. Dat ze anderen alleen last, kosten en werk bezorgen.

In mijn ogen is het de hoogste tijd dat we opnieuw beseffen dat geen enkel menselijk wezen zijn waarde en zijn waardigheid kan verliezen, hoe armzalig en schijnbaar nutteloos het ook mag zijn. Ziekte, lijden en broosheid horen bij ons leven. We zouden deze waarheid loochenen wanneer we het lijden in ons leven zouden willen negeren en niet meer bereid zouden zijn het te dragen.

Wanneer actief doden wettelijk toegelaten zou worden, zouden de gevolgen niet te overzien zijn. Het zou de deur wijd openzetten voor allerlei misbruiken! De zieken in klinieken en ziekenhuizen zouden zich uiterst onveilig voelen.

Het doel van medisch handelen is genezing, pijnvermindering en zorg, maar niet de beschikking over leven en dood. Ik vind het onethisch als een dokter geoorloofd is een mens te doden, zelfs als hij er om vraagt.

Oprecht gecondoleerd, en veel sterkte met het grote verlies van je moeder en haar 22-jarige enorme strijd. Ik leef, oprecht, met je mee.

Mariska Orbán – de Haas


Mariska Orbán- de Haas23/01/2011

Lieve Linda,

Heel naar om te lezen hoe je moeder jarenlang helse pijnen heeft moeten lijden, omdat types als @mariskadehaas al sinds mensenheugenis het monopolie op het woord naastenliefde lijken te hebben. Het getuigt zeker niet van naastenliefde om iemand in pijn te laten wegkwijnen. Het getuigt zeker niet van naastenliefde om iemand de dood niet te gunnen. Het getuigt zeker niet van respect om op een dergelijke wijze te spreken over het geschenk dat euthanasie werkelijk is, voor diegenen wiens omstandigheden hen er zo naar doen verlangen.

Ik wens je veel sterkte toe met het verwerken van deze opengereten wond.

Met een hartelijke groet,

Sander Lochtenberg

Sander Lochtenberg recently posted..JeugdherinneringenMy ComLuv Profile


Sander Lochtenberg23/01/2011

Lieve Linda,

er gaan heel veel gedachten door me heen op dit moment. Vele negatieve over Mariska de Haas. Maar ook veel met bewondering voor jou.

Wat heb je deze blog gecontroleerd geschreven, zonder met modder te gaan smijten. Ik vind dat je helemaal gelijk hebt, en ik sta voor 100% achter je.

Liefs


Valerie23/01/2011

Lieve lieve Linda,

Het is al dikwijls opgemerkt: je relaas is hartverscheurend en vertelt het relaas van een hart van pijn. Het laat ook zien hoe sterk je bent om het te kunnen verwoorden. En ja, je verhaal heeft ook mij diep geraakt.
Hoewel ik de boodschap en de context van je stuk zeer goed begrijp, kom ook ik niet verder dan gevoelens van begrip en diep medelijden. Niet van herkenning. En ik denk dat daar misschien de essentie van de verschillen zit? Vaak komen we door omstandigheden op ons levenspad tot andere inzichten. Die van anderen meekrijgen kunnen daarbij helpen.
En hoewel het niets toevoegt -of liever natuurlijk af zou kunnen doen- aan je verdriet en je boosheid, heb ik je verhaal ook als gelovige gelezen. En gelovigen, tja, daar zijn er miljarden van, in soorten en maten. Ik begrijp dat je relaas illustreet hoe groot verschillen tussen wel- en niet gelovigen kunnen zijn. Maar ik denk dat dat niet de bedoeling kan zijn van naastenliefde, zoals jij al schrijft. De praktijk wijst nu eenmaal uit dat discussie en dialoog nog nooit de gelovige en de atheist onderling van standpunten heeft doen wisselen. En ja, op dat punt wil ik misschien toch ook wel generaliseren: ik hoop dat ´de mensheid´ meer op zoek gaat naar de onderlinge overeenkomsten, ongeacht religie, afkomst, cultuur of overtuiging.En daarmee wil ik me, zelfs als gelovige, aansluiten bij je boodschap dat alleen onderling respect en naastenliefde de mensheid tot een menswaardig niveau brengt. Pas dan is er sprake van verbinding.
Het begint misschien wel met verhalen als de jouwe en het openen van ogen en het toesteken van een helpende hand.
Misschien sterkt het je om te weten dat er mensen in gedachten en in gebed (sorry, maar wel oprecht…)aan je denken?

Mag ik je veel sterkte, troost en kracht toewensen?

Liefs,
Els
Els Rentenaar (@Schrijfs_Els) recently posted..Geboekt en welMy ComLuv Profile



Beste Linda en alle direct betrokkenen,

Het is een intens droevig levensverhaal met een zwaar en belast einde. Logisch dat een versimpeling van de strijd om tot actieve levensbeëindiging te komen, zoals weergegeven in een twitterbericht tot boosheid leidt. Onbegrip in ongekend lijden treft ons allemaal diep.

Helaas hebben jullie slechte ervaringen in direct en indirect contact met christenen. Maar net als onder niet-godsdienstige mensen zijn er onder hen mensen van allerlei slag. Dus ook mensen die vol ijver zijn voor de kerk, maar geen handen en voeten weten te geven als het om zorg en aandacht voor anderen in nood gaat. Of blijvend bij eigen overtuiging toch met gevoeligheid kunnen spreken over emotioneel geladen onderwerpen.

Als christenen willen wij het leven, juist het lichamelijk leven, zoals God dat geeft, koesteren en hoogachten. Hij zelf is mens geworden in de persoon van Jezus. Zo belangrijk is de mens dat Hij zelf net als wij wilde worden om ons leven te delen. Daarom hebben we als gelovigen het uitgangspunt dat het menselijk leven voor alles beschermd moet worden, aan het begin en aan het einde. Helaas is in Nederland de pijnbestrijding met behoud van helder bewustzijn onderontwikkeld. Van dichtbij weet ik dat de kennis in bijv. Engeland veel verder is, maar dat artsen hier in ons land zich daar niet in willen ? bekwamen. Als dat zo is, lijkt mij dit een ernstige zaak, waar meer aandacht voor gevraagd zou mogen worden. In het belang van allen die leven met pijn in uitzichtloos lijden, want een mens wil leven, niet sterven.

Zoals het voor jullie kwetsend is als er zonder empathie gesproken wordt over euthanasie, is het voor mij pijnlijk wanneer het lijden van Christus wordt gebagatelliseerd, omdat in de drie dagen van lijden, waarbij ik voorbij ga aan het lijden in heel zijn leven, de zwaarte van al het lijden van alle tijden op hem lag, bovenop het lichamelijk lijden. Juist omdat Hij weet wat lijden is, al het lijden, is Hij tot troost in ons lijden. Als niet gelovigen zal het jullie niet veel zeggen, maar voor mij als christen is dit heel essentieel.

Daarom hoop ik dat we elkaar in de zoektocht naar een oplossing voor hen die uitzichtloos lijden met wederzijds respect blijven benaderen.
Mariamne Baruch


Mariamne23/01/2011


Ik heb diep respect voor jou en je familie!
Dit wens je niemand toe en het is begrijpelijk dat je dan zo verontwaardigd raakt over een zinloze tweet die de wereld ingesmeten wordt.
Helaas leven we in een wereld met gekken en idioten.
Maar mensen zoals jij laten zien en weten dat ze de wereld begrijpen en proberen hun steentje bij te dragen! Respect hiervoor!


Stephanie23/01/2011

Wat ontzettend knap dat je dit op zo’n manier weet te vertellen en zoals je weet ben ik het volledig met je eens. Erg jammer dat Mariska de Haas er niet het belangrijkste punt uit weet te halen en nog steeds haar mening op geen enkele manier wilt veranderen. Hopelijk zal ze niet ver komen met haar standpunt..
Marjolein recently posted..How to- Newspaper Nails!My ComLuv Profile


Marjolein23/01/2011

Linda,

Als vader van jou en echtgenoot wil ik n.a.v. bovenstaande een kleine reactie plaatsen aan de zgn. “gelovigen” onder ons.

Christus hing slechts 3 dagen aan zijn kruis en wordt aanbeden.
Coby droeg haar kruis 22 jaar en werd door “gelovigen” gemeden.
Zoek het verschil.

Geert


Papa en man van Coby23/01/2011

Wat heb jij dit fantastisch, respectvol en integer verwoord. Chapeau. 5 januari jl.is mijn schoonmoeder overleden, na 4 dagen in het ziekenhuis, terwijl ze daarvoor nooit iets mankeerde. Wij troosten ons met de gedachte dat ze niet lang geleden heeft, zoals jouw moeder. Dank voor dit verhaal. Mevrouw de Haas heeft iets om heel goed over na te denken……….
RESPECT voor jou.


Antoon Leurs23/01/2011

Heb met veel belangstelling en respect je brief gelezen. Mensen die op deze manier in het leven staan, die zou je wel door elkaar willen schudden tot ze weer in het werkelijke leven staan.
Mensen die zo over abortus en euthanasie praten weten niet waar ze het over hebben. Tijdens mijn eerste zwangerschap werd bij de 20 weken echo bekent dat onze zoon (Tijs) zwaar lichamelijk gehandicapt was. Toen stonden wij voor een moeilijke beslissing, verdergaan of de zwangerschap afbreken. Na 23 weken zwangerschap ben ik bevallen (abortus wet gaat tot 24 weken).
Dit gebeurde 2 jaar nadat ik mijn moeder verloor aan kanker. Ik heb haar zelf dag en nacht verzorgd tot het einde. Negen maanden lang heeft ze het letterlijk uitgekermd van de pijn. Ze kreeg onmenselijk veel morfine maar het hielp niet. In de laatste week ben ik zelf de dosis gaan opvoeren met de pomp. De verpleegkundige keek me lief aan en zei…….dat mag ik niet doen. Ik heb het zelf gedaan!

Natuurlijk gun je niemand deze ellende mee te moeten maken, maar misschien zou mevrouw de Haas dan minder domme uitspraken doen!

Heel veel sterkte!

Michelle Vermeulen
@MichelleuitMade


Michelle Vermeulen23/01/2011

Lieve Linda,

Wat heb je goed verwoord hoe jouw standpunt luidt.

Helaas kan je er niet op rekenen dat mensen als Mariska de Haas hun hoofd en hart enigzins openstellen voor de genuanceerde mening van anderen. Haar kijk op de wereld is tot stand gekomen door tunnelvisie en zij slingert haar denkbeelden zonder schaamte en enige compassie met de medemens de media in.

Je kunt alleen maar hopen dat mevrouw de Haas zich op een gegeven moment koest houdt omdat zij op allerlei fronten tegengas krijgt. Het is alleen zo pijnlijk dat zij tot dit heugljjke moment aanbreekt nog zoveel mensen zal schofferen en diep zal kwetsen.

Jouw open brief laat zien hoe je iemand aanspreekt die door de vrijheid van meningsuiting stukjes kan schrijven waarin zij een schrijnend gebrek aan gevoel voor welke medemens dan ook tentoonstelt.
Pippi recently posted..Dag 409- Doel 8 FamilietaalMy ComLuv Profile


Pippi23/01/2011

Dit is echt een hartverscheurend verhaal!
Ook hier blijkt weer uit dat dit typisch @MariskadeHaas is.
Deze dame predikt alles wat los en vast zit,
maar heeft verder geen idee wat er eigenlijk in de wereld gebeurd!
Heel veel sterkte!

@karin_van_dijk


Karin van dijk23/01/2011

Jeetje, ben er even helemaal stil van !!
Dat iemand zomaar zo’n opmerking kan maken terwijl ze er niks van af weet, is schandalig. Ik heb dit niet meegemaakt maar er is wel een onderwerp waarbij je echt geen verkeerde opmerkingen over moet maken, want dat raakt mij dan heel diep. Ik snap dus heel goed hoe boos je, je dan kunt maken.
Ik heb respect voor je hoe je, je gevoelens zo op papier hebt weten te krijgen, supergoed! Ik hoop dat die mevrouw de Haas zich even flink achter haar oren gaat krabben want dit is echt niet normaal.
Respect voor jou!


Lieke23/01/2011

Add a comment

CommentLuv Enabled
7 + 2 =